الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

45

تفسير مجمع البيان (فارسى)

وَ إِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ : و اگر خواستى ميان آنها حكم كنى ، به عدالت و بقولى بر طبق قرآن و شريعت اسلام ، حكم كن . إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ : خداوند عادلان را دوست مىدارد . وَ كَيْفَ يُحَكِّمُونَكَ : چگونه اين يهوديان بحكومت تو راضى ميشوند و ترا حكم قرار مىدهند ؟ وَ عِنْدَهُمُ التَّوْراةُ : در حالى كه پيش آنان توراتى است كه بر موسى نازل كرده‌ايم و به اقرار خودشان ، همان كتاب موسى مىباشد و حق است و مطالب آن گفتهء من و حكم من است . آنها اين مطالب را قبول دارند و انكار نمىكنند ! فِيها حُكْمُ اللَّهِ : ابو على گويد : يعنى در تورات ، احكامى است از خداوند كه نسخ نشده است . حسن گويد : منظور اين است كه حكم رجم ( سنگسار ) در تورات است . قتاده گويد : منظور اين است كه حكم قصاص در تورات است . ثُمَّ يَتَوَلَّوْنَ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ : آن گاه از حكم كردن بر طبق تورات از راه جرات و جسارت ، خوددارى مىكنند . اين آيه براى پيامبر شگفتى آور و براى يهوديان سركوبى است . گويى مىفرمايد : چگونه شما يهوديان به حكم پيامبر من ، تسليم مىشويد ، با اينكه منكر نبوت او هستيد و او را تكذيب مىكنيد و حكم مرا كه بوجوب اطاعت آن اقرار داريد و اعتراف مىكنيد كه از جانب من است ، زيرا پا مىگذاريد ؟ ! « ذلك » اشاره به حكم خداوند در تورات است . اين معنى از عبد اللَّه بن كثير است . برخى گفته‌اند : اشاره به حكم پيامبر است برجم . يعنى : بعد از حكم قرار دادن تو يا بعد از حكم كردن تو به سنگسار ، روى گردان ميشوند ، زيرا به آن اعتمادى ندارند و ميخواستند راه گريزى پيدا كنند . وَ ما أُولئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ : آنها ايمان ندارند كه حكم تو از جانب خداست ، زيرا منكر نبوت تو هستند . برخى گفته‌اند : اين جمله خبرى است از جانب خداوند متعال به اينكه اين يهوديان به پيامبر و حكمش ايمان نخواهند آورد .